السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
76
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
بالاصاله و يا كنيز آزاد شدهاى كه كسى بر او ولايت ندارد . 3 . پدر آزاد شود . بنابر اين ، اگر پدر بر بردگى بميرد جرّ ولاء تحقق نمىيابد . 4 . فرزندان مستقيم آزاد نشوند ، بلكه آزادى آنان به تبع آزادى مادر باشد . بنابر اين ، اگر فرزند پس از ولادت يا همراه كنيز پس از حامله شدن آزاد شود جرّ ولاء تحقق نمىيابد و ولاى عتق از آنِ آزاد كنندهء آنان خواهد بود . « 2 » ( - - ) ولاء ) . جرّى جِرّى [ جِرّيث ] : نوعى ماهى بدون پولك . برخى لغويان آن را به مارماهى معنا كردهاند ؛ « 1 » ليكن توأمان ذكر شدن آن دو در روايات « 2 » و كلمات فقها ، « 3 » ظهور در مغايرت آنها با يكديگر دارد . عنوان ياد شده در باب اطعمه و اشربه آمده است . جرّى از ماهيهاى حرام گوشت است كه خوردن آنها حرام است و خورنده تعزير ( - - ) تعزير ) مىشود . « 4 » خريد و فروش آن نيز حرام و باطل است . « 5 » در برخى روايات ، جرّى از مسوخ شمرده شده كه خداوند گروهى از بنى اسرائيل را به صورت آن مسخ كرده است « 6 » ( - - ) مسوخ ) . جريان جريان : روان شدن . از احكام آن در باب طهارت و صلات سخن رفته است . طهارت : در اينكه در مفهوم غَسْل ( شستن ) جارى شدن آب نهفته و بدون جريان ، غَسل تحقق نمىيابد يا چنين نيست ، اختلاف است . معروف ميان فقها قول اوّل است ؛ بنابر اين قول ، وضو و غُسل با مرطوب كردن دست و كشيدن بر بدن ، بدون جريان آب بر اعضا صحيح نخواهد بود . « 1 » در حكم ياد شده تفاوتى بين حال اختيار و اضطرار نيست ؛ هرچند برخى ، تنها در حال اختيار آن را معتبر دانستهاند . « 2 »
--> ( 2 ) كشف اللثام 8 / 422 - 423 ؛ قواعد الاحكام 3 / 218 - 219 . 1 لسان العرب / واژهء « جرث » و « جرر » . 2 الكافى ( كلينى ) 1 / 346 ، 350 و 6 / 219 . 3 المقنع / 423 ؛ الإنتصار / 400 ؛ المراسم العلوية / 207 ؛ المبسوط 6 / 276 . 4 النهاية / 576 و 713 ؛ المهذّب 2 / 536 - 537 ؛ جواهر الكلام 36 / 243 - 244 . 5 كتاب السرائر 2 / 222 . 6 وسائل الشيعة 24 / 107 . 1 جواهر الكلام 2 / 283 - 287 . 2 مستند الشيعة 2 / 195 .